Strona główna Gorące tematy Dlaczego wybory Sołtysów mogą zostać unieważnione

Dlaczego wybory Sołtysów mogą zostać unieważnione

Pozwolę sobie zwrócić uwagę na częste niedopatrzenia w trakcie  przeprowadzania wyborów Sołtysów i Rad Sołeckich. Gminy nierzadko zapominają, o właściwej podstawie prawnej wyboru organów wspomnianej jednostki pomocniczej gminy a jeżeli nawet pamiętają to zdarzają się pomyłki przy jej procedowaniu, co może grozić unieważnieniem wspomnianych wyborów.

 

  • głównym źródłem prawnych regulacji wyborów organów jednostki pomocniczej gminy musi być STATUT jednostki pomocniczej
  • uchwały Rad Gmin co do przyjęcia tychże STATUTÓW mogą być nieważne, jeżeli nie zostały przeprowadzone konsultacje społeczne

 

Podstawa prawna przeprowadzanych wyborów

Należy podkreślić, że przy przeprowadzanych wyborach Sołtysów i Rad Sołeckich zasadniczym źródłem – podstawą nie może być jedynie statut gminy albo odrębna ordynacja wyborcza, co jest rozwiązaniem niekiedy spotykanym w praktyce, gdyż art. 35 ust. 3 pkt 2 usg ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, który jednoznacznie określa rodzaj i nazwę właściwego aktu prawnego.

Oczywiście pewne przepisy dotyczące wyborów organów jednostki pomocniczej mogą zostać ustanowione w statucie gminy ale będą mieć jedynie charakter posiłkowy. Podstawę przeprowadzenia takich wyborów musi stanowić statut jednostki pomocniczej (statut sołectwa).

Ustawodawca jednoznacznie nakazał uregulowanie właśnie w statucie „zasad” wyborów w tym przypadku Sołtysów i Rad Sołeckich. Notabene popadł tutaj w swojego rodzaju paradoks, ponieważ w przypadku sołectw, większość przymiotników wyborczych sam – dla sołectw – określił, co sprowadza się przy podejmowaniu przez Rady Gmin do powtórzenia zasad ustawowych w statucie-odrębnym jak podkreśliłem na początku od statutu gminnego i to dedykowanego konkretnemu sołectwu.

Rola konsultacji społecznych – ryzyko unieważnienia uchwały

Po drugie gminy często narażają się na ryzyko unieważnienia przyjmowanego sołeckiego statutu. Po prostu zapominają o przeprowadzeniu obligatoryjnie wymaganych przez ustawę KONSULTACJI SPOŁECZNYCH.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 września 2018 roku: wynik konsultacji w sprawie statutu nie jest wprawdzie wiążący dla rady gminy, ale ich brak należy ocenić jako istotne naruszenie prawa, które powinno skutkować stwierdzeniem nieważności uchwał rady gminy podjętych w sprawie określenia statutów jednostek pomocniczych.

Oznacza to tym samym, że istnieje obowiązek poddania projektów statutów sołectw społecznym konsultacjom z mieszkańcami tych sołectw w sposób, który powinien zostać uprzednio określony w uchwale rady gminy regulującej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami.

Art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przewiduje, że „organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami”. Przepisy te nie pozostawiają żadnych wątpliwości, że zaskarżona uchwała dotycząca statutu jednostki pomocniczej może  zostać podjęta dopiero po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami.

Jak podkreślił Sąd Administracyjny, wymóg przeprowadzenia konsultacji w tym wypadku winien być rozumiany jako rzeczywiste omówienie z mieszkańcami proponowanych regulacji i umożliwienie mieszkańcom wyrażenia o nich opinii.

Nadto należy raz jeszcze podkreślić, iż sposób dokonywania konsultacji powinien być określony w uchwale rady gminy poprzedzającej czynność konsultacji.

Brak realnie przeprowadzonych konsultacji społecznych prowadzi do unieważnienia uchwały o nadaniu statutu konkretnemu sołectwu a tym samym może prowadzić do unieważnienia wyborów Sołtysów i Rad Sołeckich.

 

Janusz Bronkiewicz

prawnik

Kancelaria dr Izabela Rogowska

 

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here