Strona główna Najnowsze informacje Kiedy może zatrzymać Cię Policja?

Kiedy może zatrzymać Cię Policja?

Jednym z kontrowersyjnych uprawnień policji jest zatrzymanie. Ten środek przymusu bezpośredniego wzbudza kontrowersję między innymi dlatego, że często osoba zatrzymana nie jest informowana i świadoma swoich praw, które takiej osobie przysługują.

Czym tak naprawdę jest zatrzymanie

Zatrzymanie najogólniej mówiąc jest to środek przymusu, polegający na czasowym pozbawieniu wolności osoby zatrzymanej, stosowany przez Policję, a także inne organy ścigania np. ABW, CBŚ, CBA. Organy ścigania mogą zatrzymać tylko w określonych przypadkach przewidzianych prawem np. – jeżeli istnieje uzasadnione przypuszczenie, że popełniła dana osoba przestępstwo, a także jeżeli istnieje obawa iż się ukryje lub zatrze ślady przestępstwa.

Ujęcie obywatelskie

Polskie ustawodawstwo przewiduje także sytuację w której to, każdy obywatel ma prawo ująć osobę na gorącym uczynku lub w pościgu po popełnieniu przestępstwa. Jest to tzw. ujęcie obywatelskie. Osoba zatrzymana w ten sposób powinna zostać niezwłocznie „oddana” w ręce Policji. Kwestią często problematyczną jest fakt iż to organ ścigania dokonuje oceny czy zachodzą przesłanki do zastosowania zatrzymania.

Zatrzymanie – co robić!?

Po uzyskaniu informacji, że doszło do zatrzymania bliskiej osoby lub znajomego należy niezwłocznie zadzwonić do najbliższej komendy Policji i ustalić czy dana osoba została faktycznie zatrzymana. Jednym z obowiązków Policji jest udzielenie podstawowych informacji np. potwierdzić i wskazać miejsce gdzie osoba zatrzymana przebywa lub zaprzeczyć że dana osoba została zatrzymana .

Doradzam każdemu, w przypadku zatrzymania, żeby dowiedzieć się przede wszystkim w związku z jaką sprawą doszło do zatrzymania i  próbować uzyskać informację czy jest planowane zwolnienie zatrzymanego. Oczywiście należy być przygotowanym że policjanci odmówią rozmowy i podawania szczegółów sprawy.

Obowiązki organów ścigania:

Policja lub inny organ dokonujący zatrzymania ma obowiązek niezwłocznie, w sposób jasny i zrozumiały dla zatrzymanego poinformować o przyczynach zatrzymania, oraz o przysługujących mu prawach. Zatrzymany powinien zostać zwolniony po 48 godzinach od momentu zatrzymania, po ustaleniu przyczyn zatrzymania. Natomiast jeżeli okaże się iż istnieją podstawy do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, prokurator może wystąpić do Sądu z wnioskiem o tymczasowe aresztowanie. Sąd ma 24 godziny na wydanie postanowienia o zastosowaniu lub odmowy zastosowania tymczasowego aresztowania. Z tego wynika że osoba zatrzymana, faktycznie może być pozbawiona wolności przez 72 godziny.

Prawa zatrzymanego

Kwestię praw jakie przysługują zatrzymanemu reguluje kodeks postępowania karnego. O prawach jak już wcześniej wspominałem organ ścigana jest zobowiązany poinformować zatrzymanego. Dokładnie o czym ? A więc zatrzymany ma prawo do:

– skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego

– bezpłatnej pomocy tłumacza ( o ile nie włada językiem polskim w stopniu wystarczającym)

– złożenia oświadczenia lub odmowy złożenia oświadczenia

– otrzymania odpisu protokołu zatrzymania

– dostępu do pierwszej pomocy medycznej

– wniesienia zażalenia do Sądu.

Termin na zażalenie

Zażalenie powinno zostać złożone w terminie 7 dni od chwili zatrzymania do organu, który zatrzymał. Organ obowiązany jest niezwłocznie przekazać je właściwemu Sądowi, który również niezwłocznie je rozpoznaje. Sąd jeśli uzna, że zatrzymanie jest bezpodstawne, nakazuje organowi natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego, lub jeżeli zatrzymany został już zwolniony, Sąd orzeka o tym że zatrzymanie było bezprawne, co jest poważną i mocną przesłanką do żądania roszczenia o odszkodowanie z tytułu nielegalności i bezzasadności pozbawienia wolności przeciwko Skarbowi Państwa.

Uważajcie na „sztuczki” Policji

Bardzo często Policja namawia zatrzymanego do przyznania się do winy i złożenia wniosku o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, uprzedzając o tym że jeżeli zatrzymany się przyzna zostanie zwolniony. Jest to rzecz jasna nie zgodne z prawem, i należy się temu przeciwstawić.

Z doświadczenia wiem że organy ścigania stosują praktykę w której uzmysławiają zatrzymanemu że jego sytuacja jest jasna ( z punktu widzenia organu ścigania) i dowody świadczą o winie zatrzymanego. W ten sposób przełamują zatrzymanego, który działa w dużym stresie i może podejmować decyzje nie przemyślane. Należy pamiętać że, przyznanie się do winy najogólniej rzecz ujmując kończy sprawę. Policja i inne organy bardzo często nie informują zatrzymanego o innych możliwościach (korzystniejszych dla zatrzymanego)  do zakończenia postępowania. Dlatego tak ważne jest,żeby  mieć świadomość o prawach jakie nam przysługują w momencie zatrzymania a także o obowiązkach jakie ciążą na organach ścigania w momencie zastosowania tego środka przymusu.

Protokół, czy go podpisywać

Z zatrzymania organ właściwy, zobowiązany jest sporządzić protokół z którym należy się zapoznać i podpisać. Natomiast jeżeli w protokole znajdą się czynności co do których zatrzymany będzie miał wątpliwości może odmówić podpisania protokołu i złożyć oświadczenie co do okoliczności do których mamy wątpliwości. O tym należy pamiętać, dlatego że jeżeli protokół zostanie podpisany przez zatrzymanego oznacza, że wszystko co się w nim znajduję ma odzwierciedlenie w rzeczywistości i zatrzymany w późniejszych etapach postępowania nie będzie mógł się na uchybienia.

Wyjaśniajmy spokojnie

Cokolwiek się dzieje należy zachować spokój – funkcjonariusz mógł się pomylić, należy unikać wulgaryzmów, gróźb, straszenia czy jakąkolwiek utarczką bezpośrednią z funkcjonariuszami. Tego rodzaju zachowania zawsze tylko pogarszają sytuację zatrzymanego, a organom ścigania dają kolejny powód, do stawiania nowych zarzutów. Najlepszym rozwiązaniem do czego wszystkich zachęcam, jest skorzystanie z pomocy adwokata lub radcy prawnego. Wtedy możemy mieć pewność że wszelkie nasze prawa zostaną zachowane a organy ścigania w żaden sposób nie „rozszerzy” swoich uprawnień, co niestety w praktyce często się zdarza.

 

Maciej Tokarski

 

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here