Andrzej Pityński  urodził się 15.III.1947 roku w Ulanowie, w widłach Sanu i Tanwi, na Podkarpaciu. Rzeźbiarz, który od lat tworzy w USA, dziś obchodzi 70-te urodziny.

Pochodzi z rodziny katolickiej o starych tradycjach flisackich, sięgających XVI wieku. Jego dziadek i imiennik Andrzej Pityński był ostatnim Retmanem Ulanowa prowadzącym transport  tratew do Gdańska we wrześniu 1939 roku.

Wojna nie oszczędziła rodziny Pityńskich. 17 września pierwsza bomba spadająca na Ulanów trafiła na podwórko Retmana Andrzeja Pityńkiego, zabijając najstarsza jego córkę 16-letnią Józię.

Rodzice Andrzeja Pityńskiego byli partyzantami: por. Aleksander Pityński – “Kula”, por. Stefania Krupa- “Perełka”, byli w oddziale AK-NOW “Ojca Jana”, a po 1944 roku, w oddziale NZW “Wołyniaka”. W czasie II Wojny Światowej i po niej walczyli z Niemcami, Armią Czerwoną, NKWD, z bandami UPA i z Polską komuną, UB, MO, ORMO.

Aleksander Pityński ujawnił się w 1947 roku, był wielokrotnie aresztowany, przesłuchiwany i torturowany na UB w Nisku i na Zamku w Rzeszowie. W czasie Stanu Wojennego był internowany w Załężu. Andrzej Pityński jako dziecko wyrastał w atmosferze UB-ckiego, stalinowskiego terroru.

Po ukończeniu szkoły podstawowej i liceum w Ulanowie Pityński studiował meliorację i uzyskał dyplom Technika Melioranta w Trzcianie koło Rzeszowa w 1966 r. Potem rok studiował w Wyższej Szkole Nauczycielskiej w Krakowie, na zajęciach techniczno – plastycznych. W 1968 roku zdał pomyślnie egzaminy wstępne i dostał się na Wydział Rzeźby w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie.

Studiował w pracowniach Prof. Mariana Koniecznego i Prof. Jerzego Bandury. Pracę dyplomową z wynikiem “bardzo dobrym”, obronił w lutym 1974 roku w pracowni Bandury, uzyskując tytuł Magistra Rzeźby.

Po dyplomie odbył sześciomiesięczną praktykę w GZUT (Gliwickie Zakłady Urządzeń Technicznych), na wydziale odlewni metali kolorowych, gdzie specjalizował się w odlewach z brązu pomników monumentalnych.

3 października 1974 roku Pityński wyjeżdża do USA. Początkowo pracuje fizycznie i studiuje rzeźbę w Art Students League  w pracowni Prof. Katz w Nowym Jorku.

Od 1975 roku pracuje w Sculpture House (Domu Rzeźby) na Manhattanie gdzie jest asystentem Mistrza Alexa Ettl – seniora amerykańskiej rzeźby. Z jego polecenia w 1979 rozpoczyna pracę w Johnson Atelier – Technicznym Instytucie Rzeźby w Princton  na stanowisku Supervisor (dyrektor) Modelowania, Powiększania, Form Gumowych.

W latach 1992 – 1997 jest Instruktorem rzeźby w Rider University Lawrenceville, NJ.  Od 1997 do 2002 roku uczy rzeźby w Rutgers University, NJ.

Do chwili obecnej pracuje w Johnson Atelier, w Hamilton i jest odpowiedzialny za powiększanie, modelowanie, wykonywanie form i nadzór nad realizacją pomników monumentalnych w odlewniach brązu, aluminium i stali nierdzewnej w Ameryce, Chinach, Tajlandii, Polsce i Meksyku.

KATYŃ podczas ataku na World Trade Center 11 września 2001 roku

Mistrz Pityński realizuje także własne pomniki monumentalne, które stoją w Ameryce, Polsce, Afryce i Włoszech. Tworzy rzeźbę kameralną, płaskorzeźby w brązie, medale lane na wosk tracony, projekty medali bitych w brązie. Dużo rysuje węglem i zajmuje się malarstwem sztalugowym.

Andrzej Pityński jest członkiem wielu artystycznych stowarzyszeń, ma na koncie liczne nagrody, medale i wyróżnienia:  Allied Artist of America Silver Medal of Honor (Srebrny) 1985. Audubon Artist Gold Medal of Honor (zloty), 1996. Audubon Artist Silver Medal of Honor (2 – Srebrne), 1997, 1998.

Order Komandorski  R.P. 1996. Order Oficerski R.P. 1990. Krzyż Kawalerski  – Polonia Restituta, Londyn, 1989. Miecze Hallerowskie – SWAP, Nowy Jork, 1988. Zloty Krzyż Zasługi – SWAP, 2011. Perennial Wisdom Medal, Monuments Conservancy, Rockefeller Center, New York City, 1999. Honorowy Obywatel Miasta Boston, MA, 2001. Distinguish Service Award, American Institute of Polish  Culture of Pinellas County, FL, 1993. Cultural Achievement Award, The American Council of Polish Culture, Washington, DC, 1992. Citizen of the Year from Polish American World, 1986. Medal Kadetów Pułaskiego, NJ, 2015.  Plakieta Klubu Art Trenton, Trenton, NJ,  2015. ”Wybitny Polak w USA” – Kryształowy Oskar,  Nowy Jork, 2014. Medal Miasta Cassino, Włochy, 2014. Nagroda Fundacji Turzańskich, Kanada, 2013. Wawrzyn Nadwiślański, Tarnobrzeg, 2003. Odznaka honorowa – Zasłużony dla Województwa Podkarpackiego, 2001. Medal Weteranów NSZ.

Jego fascynacje to historia sztuki narodu polskiego, konne jeździectwo wyczynowe i martial arts – bierze udział w zawodach Taekwondo, posiada Trzeci Dan Czarnego Pasa.

Andrzej Pityński przyjął obywatelstwo Amerykańskie w 1987 roku, ciałem jest w Ameryce ale sercem w Polsce.

W Ulanowie znajduje się Muzeum Rzeźby Andrzeja Pityńskiego.

Janusz Bronkiewicz

 

WYKAZ DZIEŁ ANDRZEJA PITYŃSKIEGO

Pomniki monumentalne:

1/ “Ignacy Paderewski”, kamien, 4.25mX3mX3m, Krakow, Polska,  1973.

“Ignacy Paderewski”, ston, 14’X9’X9’, Cracow, Poland, 1973.

2/ “Partyzanci – I”, aluminium, 9mX6mX4.5m, Boston, MA, USA, 1983.

“Partisans – I”, aluminum, 30’X20,X15, Boston, MA, USA, 1983.

3/ “Sklodowska Curie”, braz na granicie, 2.2mX0.9mX0.9m, Bayonne, NJ, USA, 1987.

“Sklodowska Curie”, bronze and granite, 7’X3’X3’, Bayonne, USA, 1987.

4/ “Popieluszko”, braz na granicie, 3.6mX1.2mX1.2m, Trenton, NJ, USA, 1987.

“Popieluszko”, bronze and granite, 12’X4’X4’, Trenton, NJ, USA, 1987.

5/ “Msciciel”, braz na granicie, 9mX5.5mX2.2m, Doylestown, PA, USA, 1988.

“Avenger”, bronze and granite, 30’X18’X7’, Doylestown, PA, USA, 1988.

6/ “Papiez Jan Pawel II”, braz na granicie, 3mX2mX2m, Ulanow, 1989.

“Pope John Paul II”, bronze and granite, 10’X4’X4’, Ulanow , Poland, 1989.

7/ “Papiez Jan  Pawel II”, braz na granicie, 3mX2mX2m, Nowy Jork, USA, 1991.

“Pope John  Paul II”, bronze and granite, 10’X4’X4’, New York City, NY, USA, 1991.

8/ “Katyn – 1940”, braz na granicie, 11mX4.3mX4.3m, Jersey City, NJ, USA, 1991.

“Katyn – 1940”, bronze and granite, 36’X14’X14’, Jersey City, NJ,  USA, 1991.

9/ ”Anders”, braz na granicie, 2.2mX0.9mX0.9m, Doylestown, PA, USA, 1997.

“Anders”, bronze and granite, 7’X3’X3’, Doylestown, PA, USA, 1997.

10/ “Wolyniak”, braz na granicie, 3.6mX2.4mX2.4m, Tarnawiec , Polska, 1998.

“Wolyniak” , bronze and granite, 12’X8’X8’, Tarnawiec, Poland, 1998.

11/ “Stella Matki Boskiej – AK”, braz na granicie, 3.6mX2.4mX2.4m, Warszawa, Polska,1998.

“Commemorative Stela – Blessed Mother – AK”, bronze and granite, 12’X8’X8’, Warsaw, Poland, 1998.

12/ “Armia Blekitna”, braz na granicie, 12mX7.3mX7.3m, Warszawa, Polska, 1998.

“Blue Army”, bronze and granite, 40’X24’X24’, Warsaw, Poland, 1998.

13/ “Partyzanci – II”, aluminium, 9mX6.7mX3m, Hamilton, NJ, USA, 1999.

“Partisans – II”, aluminum, 30’X22’X10’, Hamilton, NJ, USA, 1999.

14/ “Plomien Wolnosci – Katyn”, braz pozlacany na fontannie z  granitu, 18.3mX15.25mX15.25m,Baltimore, MD, USA, 2000.

“Flame of Freedom – Katyn”, gilded bronze and granite fountain,  60’X50’X50’, Inner         Harbor East,Baltimore, MD, USA, 2000.

15/ “ Sarmata”, FGR na stali, 21mX7.6mX6m, Hamilton , NJ, USA, 2001.

“Sarmatian”, FGR & steel, 70’X25’X20’, Hamilton, NJ, USA, 2001.

16/ “Kosciuszko”, braz na granicie, 4.25mX1.8mX1.8m, St. Petersburg, Floryda, USA, 2002.

“Kosciuszko”, bronze and granite, 14’X6’X6’, St. Petersburg, FL, USA, 2002.

17/ “Tarnowski”, braz na granicie, 3mX1.2mX1.2m, Tarnobrzeg, Polska, 2003.

“Tarnowski”, bronze and granite, 10’X4’X4’, Tarnobrzeg, Poland, 2003.

18/ “Pomnik Ksiazki”, braz na granicie, 2.4mX1.2mX1.2m, Lesko, Polska, 2008.

“Monument for the Book”, bronze and granite, 8’X4’X4’, Lesko, Poland, 2008.

19/ “Patriota”, braz na granicie, 15.25mX9mX9m, Stalowa Wola, Polska, 2011.

“Patriot”, bronze and granite, 50’X30’X30’, Stalowa Wola, Poland, 2011.

20/ “Swiatowid- Kosmos podbij albo zgin”, braz na granicie, 13mX7.6mX7.6m, Hamilton,          NJ, USA, 2013 “ Swiatowid – Space conquer or die”, bronze and granite,          42’X25’X25’, Hamilton, NJ, USA, 2013.

21/”Anders”, braz na granicie, 3.6mX2.5mX2.5m, Cassino, Wlochy, 2014.

“Anders”, bronze and granite , 12’X8’X8’, Cassino, Italy, 2014.

22/ “Andrzej Bak”, braz na granicie, 2.5mX1.5mX1.5m, Ulanow, Polska, 2015.

“Andrew Bak”, bronze and granite, 8.2’X5’X5’, Ulanow, Poland, 2015.

 

 

Plaskorzezby monumentalne:

1/ “Krolowa Jadwiga”, braz, 1mX0.75m, Uniwersytet Jagiellonski, Krakow, Polska, 1974.

“Queen Jadwiga”, bronze, 40”X30”, Collegium Novum, Jagiellonian University, Cracow,         Poland,1974.

2/ “Matka Boska – AK”, braz, 1.3mX0.8m, 1/ Doylestown, PA, USA, 1984. 2/Kos, Sw.            Ducha, Warszawa,Polska, 1990. 3/ Katedra St. Mary’s, Cape Town, Afryka Poludniowa,      2013.

“Our Lady of the Polish Underground Home Army “, bronze, 51”X32”. 1/ Doylestown,        PA, USA, 1984.

2/Church of the Holy Spirit, Warsaw, Poland, 1990. 3/ Cathedral in Cape Town,South      Africa, 2013.

3/ “Maximilian Kolbe”, braz, 1.3mX0.8m, Doylestown, PA, USA, 1985.

“Maximilian Kolbe”, bronze, 51”X32”, Doylestown, PA, USA, 1985.

4/ “Urna z sercem Paderewskiego”, braz, 1,32mX1.32m, Doylestown, PA, USA, 1986.

“Heart of Paderewski – Urn”, bronze, 52”X52”, Doylestown, PA, USA, 1986.

5/ “Orly Polskie w Koronie”, braz, 0.94mX0.66m. 1/Konsulat Generalny w Nowym Jorku,          USA, 199 2/Ambasada R.P. Washington, DC, USA, 1990. 3/Mauzoleum II                        Wojny  Swiatowej, Stalowa Wola, Polska,1998. 4/ Ratusz w Ulanowie, Polska,2004.

“Polish Heraldic Eagle”, bronze, 37”X26”. 1/Consulate of Republic of Poland, New York,      NY, USA, 2/ Embassy of Poland, Washington, DC, USA, 1990. 3/Mausoleum of WW          II,  Stalowa Wola, Poland, 1998. 4/Ulanow, Poland, 2004.

6/ “Michal Janik”, braz, 0.6mX0.92m, Ulanow. Polska, 1990.

“Michal Janik”, bronze, 24”X36”, Ulanow, Poland, 1990.

7/ “Katyn – 1940”, braz, 0.8mX0.66m, Doylestown, PA, USA, 1990.

“Katyn – 1940“, bronze, 31”X26”, Doylestown, PA, USA, 1990.

8/ “Cygany”, braz, 0.6mX0.92m, Cygany , Polska, 1995.

“Gypsies”, bronze, 24”X36”, Cygany, Poland, 1995.

 

9/ “Gerald Hopkins”, braz, 0.35mX0.47m, Hasbrouc Heights, NJ, USA,1998.

“Geral Hopkins”, bronze, 13.5”X18.5”, Hasbrouc Heights, NJ, USA, 1998.

10/ “Droga Krzyzowa – 14 Stacji “, braz,  1.22mX0.92m, Doylestown, PA, USA, 2000.

“Fourteen Stations of the Cross”, bronze, each relief : 48”X36”, Doylestown, PA, USA, 2000.

11/ “Cud nad Wisla”, braz, 0.92mX0.61m, Doylestown, PA, USA, 2000.

“Miracle on the Vistula”, bronze, 36”X24”, Doylestown, PA, USA, 2000.

12/”Konopnicka”, braz, 1.22mX0.92m, Ulanow, Polska, 2004.

“Poet Konopnicka”, bronze, 48”X36”, Ulanow , Poland, 2004.

13/ “Papiez Jan Pawel II”, braz, 1.22mX0.92m, Ulanow, Polska, 2004.

“Pope John Paul II”, bronze, 48”X36”, Ulanow, Poland, 2004.

14/ “Tarcza Honoru”, braz, 3.05mX1.83m, Ratusz w Ulanowie, Polska, 2004.

“Shield of Honor”, bronze, 10’X6’, City Hall, Ulanow, Poland, 2004.

15/ “Matka Boska – NYC”, braz, 1.22mX0.92m, Nowy Jork, USA, 2005.

“Blessed Mother of New York”, bronze, 48”X36”, Manhattan, NYC,  USA, 2005.

16/ “Jan Lechon”, braz, 0.61mX0,92m, Doylestown, PA, USA, 2006.

“Jan Lechon”, bronze, 24”X36”, Doylestown, PA, USA, 2006.

17/ “Edukacyjne Centrum Sztuki”, braz, 2.44mX1.53m, Neptun, NJ, USA, 2007.

“Art Education Center”, bronze, 8’X5’, Neptun, NJ, USA, 20p07.

18/ “Ponary”, braz, 1.04mX1.02m, Drohiczyn na Podolu, Polska, 2012.

“Ponary”, bronze, 41”X40”, Drohiczyn, Poland, 2012.

 

 

1 KOMENTARZ

ZOSTAW ODPOWIEDŹ

Please enter your comment!
Please enter your name here